Funkcje roślinności
W dzisiejszym świecie roślinność pełni wiele funkcji. Są one bardzo istotne dla naszego życia.
Funkcja ekologiczna
Roślinność jest niezbędnym ogniwem ekosystemu, na który składają się:
- Producenci – organizmy roślinne zdolne do fotosyntezy produkujące substancję organiczną,
- Konsumenci – organizmy cudzożywne odżywiające się gotową substancją organiczną,
- Destruenci – drobne organizmy cudzożywne się gotową substancją organiczną, rozkładające ją i powodujące jej mineralizację.
Ekosystemy naturalne mają charakter zamknięty, tzn. nie pozostawiają produktów ubocznych. Problemem są ekosystemy miejskie, charakteryzujące się dużą ilością produktów ubocznych, takich jak szkło czy tworzywa sztuczne, które nie ulegają rozkładowi w sposób naturalny i w związku z tym wymagają specjalnych technologii umożliwiających ponowne ich użycie. Ekosystem miejski stwarza utrudnione warunki życia roślin, a ponieważ mają one określone wymagania ekologiczne w stosunku do gleby, światła, wody, temperatury, ich udział w budowaniu ekosystemu miejskiego charakteryzującego się: obniżeniem poziomu wód gruntowych, skażeniem wody, gleby i powietrza, jest ograniczony. W tak specyficznych warunkach rośnie rola roślinności kształtującej się w sposób samoistny, spontaniczny. Daje ona największe gwarancje przetrwania w tak trudnych warunkach przy jednoczesnym ograniczeniu nakładów na jej pielęgnację.
Funkcja ochronna i biocenotyczna
Polega na ty, że rośliny:
- Są schronieniem i pożywieniem dla zwierząt nie tylko w naturalnych zbiorowiskach roślinnych, ale także w zakładanych przez człowieka, czyli różnego rodzaju parkach i ogrodach, co znacznie sprzyja wytworzeniu równowagi biologicznej;
- Chronią przed różnego rodzaju erozją (zwłaszcza tzw. roślinność zadarniająca) czy też śniegiem (specjalne nasadzenia roślinności przy torach kolejowych służą zapobieganiu ich zasypania w czasie intensywnych opadów śniegu).
Funkcja klimatyczna
Roślinność kształtuje klimat, ponieważ:
- Oczyszcza powietrze z pyłów i ogranicza działanie trujących składników, takich jak: związki fluoru, dwutlenek siarki, tlenek węgla, co jest szczególnie istotne w przypadku terenów miast i ośrodków przemysłowych;
- Wytwarza korzystny mikroklimat, zwiększając jego wilgotność, obniżając temperaturę i regulując przepływy wiatrów;
- Wzbogaca powietrze w tlen w wyniku fotosyntezy;
- Może jonizować powietrze dzięki wytwarzaniu jonów o ładunkach ujemnych, które mają korzystny wpływ na funkcjonowanie układu oddechowego, krwionośnego i na ogólne samopoczucie (przykładami takich roślin są: brzoza, sosna, świerk, paproć).
Funkcja zdrowotna
Polega głównie na:
- Działaniu ochronnym przez zanieczyszczeniami powietrza, które mogą stać się przyczyną chorób, głównie tzw. chorób cywilizacyjnych;
- Wyciszaniu hałasu;
- Wykorzystywaniu roślin do sporządzania różnego rodzaju leków i parafarmaceutyków;
- Wspomaganiu zdrowia człowieka – wypoczynek, w otoczeniu roślinności wpływa zarówno na rozwój fizyczny, jak i psychiczny;
- Działaniu bakteriobójczym tzw. fitoncydów – substancji niszczących bakterie, grzyby i pierwotniaki – wydzielanych przez niektóre rośliny, jak: cebula, czosnek, chrzan, rzepa, aloes. Ogromne znaczenie mają w tym zakresie również rośliny iglaste wydzielające olejki eteryczne, które wpływają leczniczo m.in. na drogi oddechowe.
Funkcja kulturowa
Związana jest z ogromnymi możliwościami adaptacji roślinności, a także możliwościami zastosowania jej w miejscach, które służą nam do wypoczynku biernego i aktywnego oraz nauki (ścieżki przyrodnicze o charakterze dydaktycznym, ogrody botaniczne, etnograficzne, zoologiczne, zabytkowe parki, miejsca pamięci narodowej itp.).
Funkcja estetyczna, plastyczna i artystyczna
Funkcje te związane są silnie z różnorodnymi walorami dekoracyjnymi roślinności i umiejętnym ich wykorzystaniem przez człowieka. Mają swoje bogate tradycje w zmieniających się nurtach plastycznych i artystycznych, które ujawniły się w odmiennym sposobie kształtowania krajobrazu za pomocą roślinności w różnych epokach historycznych (historia sztuki ogrodowej). Znając walory dekoracyjne roślinności, jej wymagania siedliskowe oraz stosując umiejętnie zasady kompozycji, można uzyskać bardzo wiele efektów plastycznych wzbogacających krajobraz, kształtujących estetykę otoczenia.